Naleving leeftijdsgrens tabak sterk verbeterd

Den Haag,  17 mei 2016

De naleving van de leeftijdsgrens voor tabaksverkoop bij tabak- & gemakzaken en benzinestations is verder verbeterd. Bij 17-jarigen is de verbetering van naleving ten opzichte van in het voorjaar van 2015 in opdracht van de staatssecretaris van VWS  uitgevoerd onderzoek zelf spectaculair te noemen. In dat onderzoek lieten de tabak- & gemakzaken en de benzinestations nog nalevingspercentages van respectievelijk 34% en 17% zien. In het eerste kwartaal van 2016 is de correcte naleving van de leeftijdsgrens voor tabaksverkoop bij tabak-& gemakzaken van genoemde 34% gestegen naar 57%, terwijl de benzinestations zelfs een stijging van 17% naar 52% correcte naleving scoorden. Een opvallende uitkomst daarbij is dat in bijna de helft van de gevallen waarin wel aan een 17-jarige is verkocht, toch eerst om een ID-bewijs is gevraagd.

Bij 18- en 19-jarigen is de naleving van de wettelijke vergewisplicht ten opzichte van TNLT-onderzoek uit het najaar van 2015 bij de tabak- & gemakzaken licht gedaald van 68,7% naar 66,3% , terwijl de benzinestations een lichte stijging van 63,2% naar 64,6% laten zien.

Dit alles blijkt uit de tweede serie van 5.000 mystery shop bezoeken, zoals in opdracht van de Taskforce Naleving Leeftijdsgrens Tabak (TNLT) in de periode eind januari tot begin maart door onderzoeksbureau Panteia zijn uitgevoerd. 4.000 van deze mystery shop bezoeken zijn uitgevoerd door 18- of 19-jarige mystery shoppers, terwijl duizend tabaksverkooppunten door 17-jarige mystery shoppers zijn bezocht. 

"Wij zijn blij met de verbeterde naleving van de leeftijdsgrens bij de verkoop van tabaksproducten in de tabaksspeciaalzaak en het benzinestation", aldus Gerard de Vries, voorzitter van de stichting Taskforce Naleving Leeftijdsgrens Tabak, "maar we zijn er nog lang niet". "Door te volharden in onze aanpak van training, voorlichting, controle en het mede-ontwikkelen van winkelmaterialen, hopen wij de naleving structureel op een hoog niveau te krijgen. Het positieve momentum dat wij sinds het begin van onze activiteiten in november 2015 menen waar te nemen willen we verder uitbouwen, zodat het moment waarop de winkelier niet het gevoel heeft dat hij de wet moet naleven, maar ook daadwerkelijk de wet wil naleven steeds dichter bij komt. Van niet mogen verkopen, naar niet willen verkopen!" 

Inmiddels is TNLT alweer gestart met de derde serie van bijna 5.000 mystery shop bezoeken. Ook deze derde serie bestaat uit 4.000 bezoeken door een 18- of 19-jarige mystery shopper en 1.000 bezoeken door een 17-jarige mystery shopper. Voor de bezoeken met de 17-jarige mystery shoppers volgt TNLT exact het op initiatief van het ministerie van VWS gepubliceerde protocol van het Kenniscentrum Leeftijdsgrenzen Nuchter (vaak Bureau Nuchter genoemd). Bureau Nuchter gebruikt dit voor het mystery shop programma dat het jaarlijks in opdracht van de staatssecretaris van VWS uitvoert en waarvan hij de resultaten naar de Tweede Kamer stuurt. Enkele kenmerken van dit protocol zijn dat de 17-jarige mystery shopper altijd samen met een volwassene het verkooppunt bezoekt, de mystery shoppers en hun ouders goed worden getraind en begeleid en dat bij een eventuele verkoop het pakje sigaretten door de begeleidende volwassenen worden geregistreerd en opgeslagen. 

TNLT verwacht over enkele weken de resultaten van de derde serie mystery shop bezoeken te kunnen publiceren. Tegen die tijd hebben er dan 14.000 mystery shop bezoeken plaats gevonden en zijn alle tabak- & gemakzaken en benzinestations in negen maanden tijd minimaal drie keer bezocht. 

TNLT Logo

Checklist Jonge Koper Tabak